1. Tồn dư Cadimi do bón phân nhiều năm liền nuôi sầu riêng.
Sáng ngày 21/8/2025, Hội Nông dân TP Cần Thơ vừa phối hợp Trường Nông Nghiệp - Đại học Cần Thơ tổ chức Hội thảo khoa học chủ đề “Giải pháp phát triển ngành hàng sầu riêng đạt chất lượng xuất khẩu”. Ông Trịnh Thanh Dũng - Giám đốc Kinh doanh Tập đoàn Vinacam - một trong những nhà nhập khẩu và cung ứng phân bón lớn cho biết, nguyên nhân gây tồn dư Cadimi trên cây sầu riêng là do rải phân bón qua nhiều năm liền, ngay cả khi là phân bón đạt chuẩn.
Đặc biệt, trong thời gian qua giá sầu riêng tăng cao, dẫn đến nông dân có xu hướng bón nhiều phân để nâng năng suất, vô tình làm gia tăng tích tụ, tồn dư Cadimi. Nhiều năm trước đây, không có quy định cụ thể về mức tồn dư Cadimi trên sầu riêng, vấn đề chỉ bùng lên khi Trung Quốc đưa ra giới hạn Cadimi trong sầu riêng nhập khẩu.
Để kiểm soát tốt hơn về tồn dư Caidimi, ngày 30/6 vừa qua, Cục trồng trọt và Bảo vệ thực vật (Bộ Nông nghiệp và Môi trường) đã ban hành Quyết định 1899/QĐ-TTV-TTBVTV về quy trình canh tác sầu riêng bền vững, đảm bảo an toàn thực phẩm.
2. Tồn dư Caidimi chủ yếu đến từ phân lân dùng để giảm phèn, kích bông sầu riêng.
Tại hội thảo, TS. Dương Minh Viễn (Trưởng khoa Khoa học đất - Trường Nông Nghiệp - Đại học Cần Thơ) đã công bố một số kết quả nghiên cứu về tình trạng tồn dư Cadimi trong đất và trên cây sầu riêng.
Kết quả nghiên cứu cho thấy, nguyên nhân gây tồn dư trong đất là bón phân lân (mức độ nhiễm phụ thuộc vào mức độ tạp nhiễm Cadimi trong mỏ đá Phosphoric - nguyên liệu chính sản xuất phân lân). Ngoài ra, một số loại phân bón hữu cơ cũng có nguy cơ bị nghiễm Cadimi nếu nguyên liệu đầu vào có nguồn gốc từ thực vật.
TS. Dương Minh Viễn cùng nhóm chuyên gia Trường Nông Nghiệp đã thực hiện lấy mẫu nghiên cứu nhiều loại phân bón trên thị trường như DAP, Super Lân và NPK để phân tích. Theo đó, hầu hết DAP có lượng Cadimi cao nhất, kế đến Super Lân và cuối cùng là NPK.
Theo TS. Dương Minh Viễn, do giá sầu riêng tăng cao nhiều năm trước đây nên loại cây này không chỉ được trồng trên đất phù sa ngọt mà ngày càng được mở rộng sang vùng đất phèn. Để giảm phèn và kích thích ra hoa, nông dân phải bón nhiều lân, chưa kể các loại DAP, NPK. Chính lý do này đã làm tích tụ trong đất gia tăng nhanh chóng.
Ngoài ra, Cadimi là kim loại nặng có tính di động cao, dễ hòa tan và hấp thụ trong đất. Chính đặc tính này khiến Cadimi không thể bị phân huỷ cũng như loại bỏ ra khỏi đất.